Η Ελληνική κρίση μέσα από τα μάτια ενός Ελληνοαμερικάνου επιχειρηματία.

Αφορμή για τη συνέντευξη με τον Κώστα Μάστορα, πρόεδρο της μεγάλης υπεραγοράς ελληνικών τροφίμων ΤΙΤΑΝ και της OPTIMA Foods ήταν τα θετικά στοιχεία της αύξησης των ελληνικών εξαγωγών κατά 17%. Οι οποίες οφείλονται στις τεράστιες προσπάθειες κάποιων ευσυνείδητων και εξωστρεφών ελλήνων επιχειρηματιών, αλλά και εκείνων των Ομογενών εισαγωγέων που βάζουν για δεκαετίες πλάτη επιμένοντας ελληνικά.

Όμως η κατάσταση στην Ελλάδα μόνο ρόδινη δεν είναι, καθώς, όπως μας περιγράφει ο κ. Μάστορας, πολλές από τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι έτοιμες να βάλλουν «λουκέτο», αδυνατώντας να βρουν χρηματοδότηση για να καλύψουν τις αγορές πρώτων υλών, πόσο μάλιστα φθηνή χρηματοδότηση. Πολλοί αντιμετωπίζουν πρόβλημα με τα εργασιακά, ενώ ο συνεχώς αυξανόμενος αφελληνισμός του κλάδου των τροφίμων οδηγεί με την παραμικρή αφορμή στην αποχώρηση της επιχείρησης από τη γενέτειρα.

Σε όλα αυτά να προστεθεί κι έλλειψη της ευελιξίας που θα πρόσφερε ένα εθνικό νόμισμα, για να βοηθήσει στην ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών και των υπηρεσιών.

Ο Κώστας Μάστορας, που πριν λίγο καιρό ξεκίνησε στο Λονγκ Αϊλαντ υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής ελληνικών παραδοσιακών σκευασμάτων (πίτες και γλυκίσματα) περιγράφει πολύ απλά πως λειτουργούν στις ΗΠΑ τα κίνητρα για επιχειρηματίες που παράγουν και δημιουργούν θέσεις εργασίας.

Κι όλα αυτά μάλλον έχουν διπλή αξία, αφού προέρχονται όχι απλά από έναν επιτυχημένο Ομογενή επιχειρηματία, με έντονη δραστηριοποίηση και στην Ελλάδα, αλλά κι από έναν στενό προσωπικό φίλο του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, για 20 και πλέον χρόνια. Που τα περιγράφει με όρους της καθημερινότητας και χωρίς ιδεοληψίες.

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ερ. Θα ξεκινήσω με την είδηση που διάβασα, ότι οι εξαγωγές των ελληνικών προϊόντων αυξήθηκαν κατά 17%, που είναι το μεγαλύτερο ποσοστό για ολόκληρη την Ευρώπη. Εσείς, ως εισαγωγέας ελληνικών προϊόντων, έχει διαπιστώσει όντως αυτή τη διαφορά;

Απ. Αυτό για μένα σημαίνει ότι την τελευταία 20ετία έχει γίνει μία εξαιρετική δουλειά από όλους τους Έλληνες ανά τον κόσμο που προωθούν τα ελληνικά προϊόντα στις χώρες που ζουν. Και μιλώντας για ελληνικά προϊόντα κατά βάση εννοούμε τα τρόφιμα και τα κρασιά. Κι όταν μιλούμε για εξαγωγές βασικά εννοούμε αγροτικά προϊόντα, δηλαδή πρωτογενή παραγωγή.

Οι άνθρωποι αυτοί είναι εισαγωγείς, εμπορικοί αντιπρόσωποι και προωθούν τα ελληνικά προϊόντα σε Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία, ακόμη και στην Ασία. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που πέρασαν στην συνείδηση του παγκόσμιου καταναλωτή ότι η ελληνική μεσογειακή διατροφή ταυτίζεται με την υγεία. Αυτό το πράγμα σήμερα εισπράττει η ελληνική οικονομία, με παραγγελίες που έρχονται απ’ όλο τον κόσμο και βλέπουμε την αύξηση των ελληνικών εξαγωγών.

Φυσικά ρόλο παίζουν και οι Έλληνες εξαγωγείς, οι οποίοι πλέον προωθούν τα προϊόντα τους επισκεπτόμενοι διεθνείς εκθέσεις.

Ερ. Μια που έρχονται κι ο γιορτές του Πάσχα, η εικόνα στην Ελλάδα σε σχέση με σας ως εισαγωγέα είναι ιδανική, δηλαδή αφθονία προϊόντων, χαμηλές τιμές και κανένα πρόβλημα με τις μεταφορές;

Απ. Δεν είναι ακριβώς έτσι καθώς ο κόσμος δεν είναι ως γνωστόν αγγελικά πλασμένος. Στην Ελλάδα υπάρχουν οι δυσκολίες, αυτές ακριβώς που περιγράφετε στην εφημερίδα σας. Στο διάστημα που έχουμε μπει για καλά στο μνημόνιο και βέβαια με την ιστορία της Κύπρου τον τελευταίο μήνα, εμείς οι εισαγωγείς έχουμε επηρεαστεί πάρα πολύ, γιατί έχουν επηρεαστεί όλοι αυτοί οι προμηθευτές μας στον ελληνικό χώρο.

Να σας δώσω παράδειγμα. Ας πούμε συνεργάζομαι με την Α εταιρεία, η οποία όμως σήμερα δεν έχει χρηματοδότηση, ή έχει τη μισή απ’ όση χρειάζεται, γιατί κάποιος της τράβηξε το χαλί κάτω απ’ τα πόδια. Αποτέλεσμα να μην έχουν τα κεφάλαια που χρειάζονται για την αγορά των πρώτων υλών. Πρέπει να ξέρετε ότι πλέον στην Ευρώπη οι ελληνικές πιστώσεις θεωρούνται μη αποδεκτές. Δεν έχουν λοιπόν όλες τις πρώτες ύλες που χρειάζονται, δεν μπορούν να αγοράσουν άλλα υλικά, δεν μπορούν να κατασκευάσουν, ούτε να μας παρέχουν εμάς πιστώσεις. Όλη αυτή η εικόνα είναι πολλή άσχημη.

Αυτό που προσωπικά βιώνω είναι ότι ο επιχειρηματικός ιστός της Ελλάδας μοιάζει με ένα πουλόβερ που ξηλώνεται συνεχώς. Γι’ αυτό διαβάζουμε στις ειδήσεις σε καθημερινή βάση για εργοστάσια που κλείνουν.

Ερ. Γιατί να μην μπορεί μία εταιρεία υγιής κι εξωστρεφής να μην μπορεί να εξασφαλίσει χρηματοδότηση;

Απ. Η χρηματοδότηση είναι μόνο μία παράμετρος. Στην Ελλάδα γενικά το επιχειρείν αντιμετωπίζεται εχθρικά και με λάθος νοοτροπία. Και ο συνδικαλισμός ευθύνεται σε πολλές περιπτώσεις, σε βαθμό που έχουν κλείσει εργοστάσια με απεργίες. Πιστεύω ότι πρέπει να αλλάξουν κάποια πράγματα. Δεν ζητώ την κατάργηση των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων, ή των απεργιών, όμως πρέπει να καταλάβουμε πως για να υπάρξει ανάπτυξη και να πάει μπροστά η χώρα θα πρέπει να υπάρξουν υγιείς επιχειρήσεις, οι οποίες θα πληρώνουν φόρους, θα εξάγουν και θα δίνουν εργασία στον κόσμο.

Για να κλείσουμε αυτό το ζήτημα, οι επιχειρήσεις έχουν πρώτα απ’ όλα πληγεί επειδή το τραπεζικό σύστημα δεν μπορεί να διαθέσει γι’ αυτές τα κεφάλαια που μπορούσε στο παρελθόν και το κόστος του χρήματος έγινε ακριβό. Και το δεύτερο, οι εταιρείες αυτές έχουν εργασιακά προβλήματα. Πληθώρα κοινωνικών επιδομάτων και κεκτημένων που καθιστούν το εργατικό κόστος δυσβάστακτο.

Όλα αυτά έχουν σαν αποτελέσματα η χώρα να χάνει θέσεις εργασίας και να κλείνουν επιχειρήσεις.

Ερ. Έχετε συγκεκριμένα παραδείγματα εταιρειών με τις οποίες συνεργαζόσαστε και βάζουν λουκέτο;

Απ. Βιώνω καθημερινά το φαινόμενο. Ας αναφερθώ στο εργοστάσιο εμφιαλωμένου νερού της ΗΒΗ στο Λουτράκι, θυγατρική της Pepsi. Σημειώθηκε απεργία ορισμένων εβδομάδων και τελικά η εταιρεία αφού έδωσε τελευταία προειδοποίηση και δεν έληξε η απεργία, έκανε χρήση του δικαιώματος της ανταπεργίας και το εργοστάσιο έκλεισε, αφήνοντας 600 άτομα στο δρόμο. Η δε μητρική PEPSI αποφάσισε να αποσυρθεί από την Ελλάδα.

Ερ. Ωστόσο η εταιρεία ήταν κερδοφόρος. Κι έκλεισε το εργοστάσιο παρότι έκανε κέρδη.

Απ. Απ’ ότι ξέρω ήταν κερδοφόρος. Αναφέρθηκε σε μία πολυεθνική εταιρεία και μου δίνει το έναυσμα να σας πω ότι δεν μπορούμε πια να μιλάμε για ελληνικές επιχειρήσεις. Αφού οι περισσότερες έχουν εξαγοραστεί από ευρωπαϊκούς ή πολυεθνικούς ομίλους. Οι πιο γνωστές μάρκες ελληνικού ελαιολάδου που κυκλοφορούν στην αγορά απλά κάποτε ήταν ελληνικής ιδιοκτησίας. Ας πούμε την Ελαϊς, που κάποτε ήταν ελληνική εταιρεία και σήμερα είναι η Unilever με έδρα την Ολλανδία. Η Μινέρβα, ή η MISKO που όλοι θυμούνται από τη γνωστή διαφήμιση με το μοναχό Ακάκιο. Η Misko πλέον ανήκει στην ιταλική Barilla.

H πατέντα του αφελληνισμού των επιχειρήσεων συνεχίζεται και στις μέρες μας. Κι επειδή ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται, οι πολυεθνικές αυτές κοιτάζουν να αγοράσουν σε τιμή ευκαιρίας. Αυτή τη στιγμή είναι στα παζάρια οι πλέον επώνυμες ελληνικές εταιρείες τροφίμων. Καθώς γνωρίζω καλά αυτό το χώρο, θεωρώ ότι στους αμέσως επόμενους 12 μήνες ο γεωγραφικός χάρτης στον τομέα των ελληνικών τροφίμων θα αλλάξει άρδην.

Ερ. Πως νομίζετε ότι θα μπορούσε η Ελλάδα να προστατευτεί από αυτό τον κίνδυνο, προστατεύοντας και την παραγωγή της; Η Misko που αναφέρατε μπορεί κάλλιστα να σηκώσει το εργοστάσιο από την Ελλάδα και να μας στέλνει απ’ εκεί τα ζυμαρικά.

Απ. Αυτό που λέτε αφορά κάποιους συγκεκριμένους κωδικούς, που για τους χ,ψ λόγους μπορεί η εταιρεία να κρίνει ότι θα τους παράγει στην Ιταλία κι όχι στην Ελλάδα. Αυτοί βλέπουν τα συμφέροντά τους παγκοσμίως.

Ερ. Και βέβαια στην Ιταλία το εργατικό κόστος θα είναι πολύ ψηλότερο από την Ελλάδα. Ούτε στα συνδικαλιστικά ζητήματα διαφορετική.

Απ. Σαφέστατα. Από τη στιγμή που ανήκουμε στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχουμε χάσει πολλά κι από εθνικό και τοπικό μας χρώμα. Εχουμε κοινό νόμισμα, μία νομισματική πολιτική που εκπορεύεται από τις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη κι όχι από την Ελλάδα, μία δημοσιονομική πολιτική που ήδη εκπορεύεται από τις Βρυξέλλες. Αρα δύσκολα μπορούμε να μιλάμε για τοπικές βιομηχανίες όπως τις προηγούμενες που αναφέραμε.

Θα μπορούσε να συμβεί αυτό το πράγμα – κι αυτό που θα σας πω μπορεί να σας φανεί ριζοσπαστικό – αν είχαμε το δικό μας εθνικό νόμισμα και μία δική μας «εθνική πολιτική». Αυτή την στιγμή δεν μπορούμε να έχουμε εθνική πολιτική, αλλά μόνο ευρωπαϊκή πολιτική. Κι εδώ μπερδεύεται το πράγμα.

Ερ. Πέραν της υπεραγοράς τροφίμων ΤΙΤΑΝ και των εισαγωγών ελληνικών προϊόντων, πρόσφατα  ξεκινήσατε στο Λονγκ Αϊλαντ μεγάλη μονάδα παραγωγής ελληνικών προϊόντων μαγειρικής και ζαχαροπλαστικής. Γλυκά, τυρόπιτες, σπανακόπιτας κ.α. Τι είδους αντιμετώπισης είχατε από τις τοπικές αρχές ως παραγωγός πλέον κι όχι απλά εισαγωγέας;

Απ. Τυγχάνει να έχω επιχειρήσεις και στην Ελλάδα και στις ΗΠΑ κι όπως αντιλαμβάνεστε οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτα αναγκαίες. Εγώ στην Αμερική ήμουν εισαγωγέας και έκαναν εμπόριο. Ήλθα λοιπόν σε επαφή με την πολιτεία και τους ανακοίνωσα την πρόθεσή μου να κάνω και παραγωγή συσκευασμένων παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων, όπως σπανακόπιτες, τυρόπιτας, παραδοσιακά ελληνικά γλυκά όπως μπακλαβάδες, καταϊφια, κουραμπιέδες για να τροφοδοτούμε πολλά αμερικανικά και άλλα καταστήματα. Η πολιτεία μας ζήτησε να ετοιμάσουμε και να υποβάλλουμε το επιχειρηματικό μας σχέδιο. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, δεν μας έδωσαν μία επιδότηση π.χ. 50-60% με φουσκωμένα τιμολόγια για να τα πάρουμε και να εξαφανιστούμε. Μας έδωσαν εκπτώσεις στον ηλεκτρισμό και στο  φυσικό αέριο, μας επιδότησαν στην αρχή το 20% του εργατικού κόστους, μας έδωσαν απαλλαγές στο φόρο ακίνητης περιουσίας, απαλλαγή από το φόρο κατά την αγορά του μηχανολογικού εξοπλισμού που είναι 8,75%. Το κυριότερο όμως είναι πως έθεσαν στη διάθεσή μας μία σειρά εξειδικευμένα γραφεία, μηχανολόγους, τεχνολόγους τροφίμων, μακετίστες, σχεδιαστές, οι οποίοι μας βοήθησαν να γίνουμε καλύτεροι παραγωγοί. Γιατί όπως γνωρίζετε, για να παράγει κάποιος προϊόντα και να τα διαθέσει σε σουπερμάρκετ πρέπει να πληροί αυστηρές προδιαγραφές. Στο τέλος μας είπαν ότι αν επιθυμούμε να προβάλλουμε τα προϊόντα μας σε οποιαδήποτε διεθνή έκθεση τροφίμων, θα καλύψουν το 50% της συμμετοχής μας.

Ερ. Σε πόσο χρόνο έγιναν όλα αυτά;

Απ. Προτού κάνεις την επένδυση κι αφού έχεις υποβάλλει στα σχέδιά σου, έχουν δώσει την έγκριση κι οι κανόνες του παιγνιδιού είναι γνωστοί. Δηλαδή στους πρώτους δώδεκα μήνες. Και τα υπόλοιπα υλοποιήθηκαν στα επόμενα δύο χρόνια, Δηλαδή αν εκπληρώσεις τα υποσχεθέντα λαμβάνεις αυτά που δικαιούσαι. Όμως, για να διατηρήσω αυτά τα προνόμια που σας είπα, ελέγχομαι μία φορά κάθε τρεις μήνες. Υποσχέθηκα ότι θα προσλάβω κάποια συγκεκριμένα άτομα, ότι θα κάνω συγκεκριμένο τζίρο. Αν λοιπόν δεν εκπληρωθούν από πλευράς μου τα συμφωνηθέντα στο «μνημόνιο συνεργασίας», τότε αυτομάτων σταματούν τα προνόμια.

Ερ. Οι στενές φιλικές σας σχέσεις με τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά είναι γνωστές και αντιλαμβάνομαι ότι σίγουρα του έχετε αναπτύξει τους προβληματισμούς και τις εμπειρίες σας. Μπορεί ο συγκεκριμένος πρωθυπουργός κι ο όποιος Ελληνας πρωθυπουργός να δώσει λύσεις στα καυτά αυτά ζητήματα που σχετίζονται με την οικονομική ανάπτυξη;

Απ. Δεν έχει να κάνει με το πρόσωπο ή τα πρόσωπα αλλά με τη νοοτροπία των ανθρώπων. Θα πρέπει τα’ αδέλφια μας στην Ελλάδα να μην κάνουν συγκρίσεις με το τι γινόταν πριν. Αντιμετωπίζουμε μία νέα κατάσταση, με νέα δεδομένα. Θα πρέπει συγκεντρώσουμε τις δυνάμεις μας, να σκεφτούμε το «εμείς», να δουλέψουμε όπως ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος. Πηγαίνω πολύ τακτικά στην Ελλάδα και βλέπω τη δόση της υπερβολής που επικρατούσε στον κόσμο, που είχε πλάσει ένα δικό του φανταστικό κόσμο. Δε γνωρίζω κανένα μέρος του κόσμου που να προσφέρει και δωρεάν παιδεία και δωρεάν βιβλία, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, διόδια κ.α. Όλα αυτά κατακτώνται με σκληρή δουλειά και πολλά χρόνια.

Δεν είμαι πολύ αισιόδοξος για την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας. Με στενοχωρεί το γεγονός ότι δεν υπάρχει ανάπτυξη. Για να υπάρξει ανάπτυξη πρέπει να υπάρξουν επενδύσεις και παραγωγή. Η χώρα πρέπει να παράξει κάτι και για να γίνει αυτό πρέπει οι μικρομεσαίες κυρίως εταιρείες να ασχοληθούν με προϊόντα που να έχουν αντικείμενο σ’ όλο τον κόσμο. Η αγορά για τα ελληνικά προϊόντα είναι η παγκόσμια αγορά γι’ αυτό και πρέπει να τα προωθήσουμε σ’ όλο τον κόσμο.

Αυτά όμως είναι δύσκολα να γίνουν. Συν τοις άλλοις δεν έχουμε κι ένα εθνικό νόμισμα, αλλά το ευρώ. Με τα καλά και τα κακά του. Είναι ένα ισχυρό νόμισμα, αλλά δεν είναι ευέλικτο, για να μας βοηθήσει να ενισχύσουμε τις εξαγωγές και τις υπηρεσίες μας.

Ερ. Αυτό το διάστημα που βρίσκονται οι τιμές των ελληνικών προϊόντων;

Απ. Είναι στα περυσινά επίπεδα και σε κάποιες περιπτώσεις έχουμε και μειώσεις τιμών, γιατί οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα θέλουν κι έχουν ανάγκη να εξάγουν. Η εσωτερική αγορά έχει καταρρεύσει και πολλά σουπερμάρκετ και καταστήματα κλείνουν. Επέστρεψα από την Ελλάδα πριν μία εβδομάδα και κατά την παραμονή μου επισκέφθηκε δύο μεγάλες εκθέσεις τροφίμων. Βλέπεις ότι η εξωστρέφεια είναι πλέον γεγονός για όλους όσους ασχολούνται με τον κλάδο των τροφίμων. Θέλουν να εξαγάγουν.

Αυτό βέβαια δεν είναι τόσο απλή υπόθεση. Χρειάζεσαι υποδομή, ετικέτες, μπροσούρες. Προς τιμή τους, ακόμη κι αυτοί που δεν διαθέτουν όλη αυτή την υποδομή, διατηρούν για πολλά χρόνια εξαγωγική υποδομή. Στις επαφές μου τους προέτρεψα να αφιερώσουν χρόνο για να κάνουν εξαγωγές. Η ελληνική αγορά είναι πολλή μικρή για να επαρκέσει.

Ερ. Πάντως πλέον δεν πιστεύω να υπάρχουν προβλήματα παλαιών εποχών με την ποιότητα, τη συσκευασία κλπ.

Απ. Αυτά έχουν τελειώσει. Υπάρχουν σοβαρές μονάδες στην Ελλάδα, με εμπειρία από εκθέσεις στο εξωτερικό. Υπάρχουν πολύ καλά κι ωραία προϊόντα. Απλά η χώρα ταλανίζεται από οικονομική κρίση, ο τραπεζικός τομέας έχει πολλά και διάφορα προβλήματα κι όλα αυτά έχουν αντίκτυπο σε μας. Γιατί οι εταιρείες δεν μπορούν πάντοτε να εκτελέσουν τις παραγγελίες που τους δίνουμε στην ώρα τους, λόγω ελλείψεων σε πρώτες ύλες και υλικά. Θεωρώ ότι ελληνική κυβέρνηση, μέσα σε όλα αυτά που έχει ν’ ασχοληθεί, να σκύψει πάνω στους εξαγωγείς, που για μένα είναι η αιχμή του δόρατος της ανάπτυξης και να δει τι χρειάζονται. Να κόψουν τη γραφειοκρατία, να δώσει εγγυήσεις μέσω των τραπεζών για να έχουν στη διάθεσή τους τα κεφάλαια που χρειάζονται για να κάνουν τις εξαγωγές κι όχι με τόσο ακριβό κόστος. Για να καταλάβετε, οι προμηθευτές μου στην Ελλάδα δανείζονται με 12, 12 και 13%. Το κόστος του χρήματος είναι πάρα πολύ μεγάλο κι έτσι χάνουν την ανταγωνιστικότητά τους. Πως ο Ελληνας θα ανταγωνιστεί πχ το Γερμανό που δανείζεται με 2% ενώ αυτός με 12%; Εδώ υπάρχει το πρόβλημα κι έπειτα όλοι μιλούν με ανταγωνιστικότητα.


πηγή: Greeknewsonline.com | του Αποστόλη Ζουπανιώτη (Ν.Υόρκη)

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.